၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်

Rohingya Community in Norway (RCN) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့စ်ဘဇားရှိ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်အတွက် အလွန်ဝမ်းနည်းကြေကွဲကြောင်းနှင့် ထိခိုက်ခံစားရသူများအား နက်ရှိုင်းစွာ စာနာကြောင်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။ မိုးရာသီတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြေပြိုမှုများအတွင်း ကလေးငယ်များအပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် အနည်းဆုံး ၈ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် လူအများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး၊ လူဦးရေထူထပ်စွာ နေထိုင်နေသော စခန်းများအတွင်း မြေပြိုမှုကြောင့် မိသားစုများစွာသည် ၎င်းတို့၏ ယာယီနေအိမ်ငယ်များကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ဤစခန်းများအတွင်း လူ့အသက်တိုင်း ဆုံးရှုံးရခြင်းသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရသော ရေရှည်ဒုက္ခကို ထပ်မံသတိပေးနေသည့် နာကျင်ဖွယ်အမှတ်တရတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကော့စ်ဘဇားရှိ အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း စနစ်တကျဖိနှိပ်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပြင်းထန်သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများမှ ထွက်ပြေးလာခဲ့သော ရိုဟင်ဂျာ တစ်သန်းကျော် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ ထိုစခန်းများသည် တောင်ကုန်းမြေပြင်များပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ထားပြီး၊ ဝါးအိမ်များနှင့် ပလတ်စတစ်အမိုးအကာများဖြင့်သာ တည်ဆောက်ထားသောကြောင့် မိုးရာသီအတွင်း မိုးသည်းထန်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်းနှင့် မြေပြိုခြင်းတို့အတွက် အလွန်အန္တရာယ်များသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအဖွဲ့အစည်းများမှ ထပ်ခါတလဲလဲ သတိပေးခဲ့သော်လည်း မိသားစုထောင်ပေါင်းများစွာသည် အန္တရာယ်မြင့်မားသော နေရာများတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် အတင်းအကျပ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်များအတွက် နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း သိသာထင်ရှားစွာ လျော့နည်းလာခဲ့သည်။ ရန်ပုံငွေဖြတ်တောက်မှုများကြောင့် အစားအစာ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေး၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဤကဲ့သို့သော ဘေးအန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန် လိုအပ်သော အခြေခံအဆောက်အအုံများကို လုံလောက်စွာ ပံ့ပိုးပေးရန် ပိုမိုခက်ခဲလာခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေသည် လိုအပ်ချက်များ ယခင်ကထက် ပိုမိုကြီးမားနေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

RCN သည် ရိုဟင်ဂျာများ၏ သင့်လျော်ပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော နေရာသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများမဟုတ်ကြောင်း အထူးအလေးထား ဖော်ပြလိုပါသည်။ ရိုဟင်ဂျာများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အာရကန်၊ ယနေ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ဟုလည်း ခေါ်သော ဒေသ၏ မူလတိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ရပ် ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ထိုဒေသတွင် ရာစုနှစ်များစွာ နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ မည်သည့်လူမျိုးမျှ အကန့်အသတ်မရှိ ဒုက္ခသည်များအဖြစ် နေထိုင်ရခြင်း၊ အရေးပေါ်အကူအညီအပေါ် မှီခိုရခြင်းနှင့် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်နေရခြင်း မဖြစ်သင့်ပါ။

ကံမကောင်းစွာဖြင့် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြင်းထန်သော ကျူးလွန်မှုများ၊ ထို့အပြင် လုံခြုံသော နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးကို တားဆီးနေသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ရပ်များကြောင့် ဒုက္ခသည်အများစုအတွက် မိမိတို့အိမ်သို့ ပြန်ရန် မဖြစ်နိုင်သေးပါ။ ရေရှည်တည်တံ့သော ဖြေရှင်းချက်ကို ရရှိနိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းမှာ ရိုဟင်ဂျာများသည် အပြည့်အဝ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး၊ လုံခြုံရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် တန်းတူအခွင့်အရေးများဖြင့် အာရကန်ရှိ မိမိတို့၏ နေရပ်များသို့ မိမိဆန္ဒအလျောက်၊ လုံခြုံစွာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ပြန်နိုင်သည့်အချိန် ဖြစ်သည်။

RCN ၏အမြင်အရ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဤကဲ့သို့သော ဖြေရှင်းချက်တစ်ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ၊ ဥပဒေဆိုင်ရာနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသည်။ လူတစ်သန်းကျော်သည် အနာဂတ်မရှိဘဲ ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်း ပိတ်မိနေခြင်းကို ကမ္ဘာ့အသိုင်းအဝိုင်းက လက်ခံနေ၍ မရပါ။ ပြင်းထန်သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအတွက် တာဝန်ယူမှုရှိစေရန်နှင့် လုံခြုံသော နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးအတွက် အခြေအနေများ ဖန်တီးနိုင်ရန် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ တိုးမြှင့်ပေးခြင်း၊ သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုများ ပိုမိုအားကောင်းစေခြင်းနှင့် တိကျသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ လိုအပ်ပါသည်။

RCN သည် နော်ဝေနိုင်ငံအား ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးများအတွက် ပြတ်သားသော အသံတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရန် အထူးတိုက်တွန်းပါသည်။ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေးတွင် နိုင်ငံတကာအဆင့်၌ လေးစားခံရသော နော်ဝေနိုင်ငံအနေဖြင့် ရိုဟင်ဂျာများ၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကို မြှင့်တင်ရန်၊ နိုင်ငံတကာ တရားမျှတမှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို ထောက်ခံရန်နှင့် ရိုဟင်ဂျာများသည် ၎င်းတို့၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများကို ပြန်လည်ရရှိပြီး အာရကန်ရှိ မိမိတို့၏ နေရပ်သို့ လုံခြုံစွာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ပြန်နိုင်ရေးအတွက် ကူညီရန် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍရှိသည်။

RCN သည် မိမိတို့၏ ချစ်ခင်ရသူများကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော မိသားစုများအား အနက်ရှိုင်းဆုံး ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် စာနာကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ မဖြစ်သင့်သော ထပ်မံသော ဤဒုက္ခဆင်းရဲကို ရင်ဆိုင်နေရသည့် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်အားလုံးနှင့်အတူ ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်ပါသည်။ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ဤရေရှည်လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းအတွက် တရားမျှတပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ဖြေရှင်းချက်တစ်ရပ်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရန် အစိုးရများ၊ ကုလသမဂ္ဂ၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နေသူအားလုံးအား လျင်မြန်စွာနှင့် စုပေါင်းညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်ကြရန် RCN က တိုက်တွန်းပါသည်။