အာရက္ခနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တစ်လျှောက် မြန်မာစစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ပြုလုပ်လာသော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှည်လျားပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ပြည်တွင်းစစ်အတွင်းမှ နောက်ထပ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုသာ မဟုတ်ပါ။ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ရှင်သန်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ အိုးအိမ်စွန့်ခွာစေခြင်းနှင့် အသံတိတ်စေခြင်းတို့ဆီသို့ ထပ်မံတွန်းပို့နေကြောင်း တိုက်ရိုက်သတိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီရက်များအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်အနီး မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်များတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေယာဉ်များက ထပ်ခါတလဲလဲ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ Development Media Group ၏ ဖော်ပြချက်အရ စစ်ကောင်စီသည် မောင်တောမြို့၊ သုံးမိုင်ဒေသ၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့နေရာများနှင့် အနီးအနားရှိ နယ်စပ်မြို့များတစ်ဝိုက်တွင် တိုက်လေယာဉ်များနှင့် Y-12 လေယာဉ်များကို အသုံးပြု၍ ဗုံးဆယ်လုံးကျော် ကြဲချခဲ့သည်။ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ မွတ်စလင်ကျေးရွာတစ်ရွာအနီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး လူသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်းလည်း ယင်းသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။ နယ်စပ်အနီး ထပ်တလဲလဲဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ကြောက်ရွံ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ ထပ်မံဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာကြောင်း The Daily Star က ဖော်ပြခဲ့သည်။

ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများက အလွန်အရေးကြီးသော မေးခွန်းတစ်ခုကို ပေါ်ပေါက်စေသည်။ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ နေထိုင်ရာဒေသများကို အကြိမ်ကြိမ်ဗုံးကြဲခြင်းဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် မည်သည့် စစ်ရေးရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသနည်း။

စစ်ကောင်စီက Arakan Army ၏ နေရာများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုရှင်းလင်းချက်သည် မလုံလောက်ပါ။ ရည်ရွယ်ထားသော ပစ်မှတ်မှာ Arakan Army ဖြစ်ပါက အဘယ်ကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများနေထိုင်သော ဒေသများတွင်သာ ဗုံးများ မကြာခဏကျရောက်ပြီး နေအိမ်များ ပျက်စီးကာ အရပ်သားများ ဒဏ်ရာရနေရသနည်း။ လေယာဉ်မရှိ၊ အမြောက်မရှိ၊ အကာအကွယ်မရှိ၊ ဘေးကင်းစွာ ထွက်ပြေးနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းမရှိသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား စစ်ပွဲ၏ အဖိုးအခကို ထပ်မံပေးဆပ်ခိုင်းနေရသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။

ရိုဟင်ဂျာများအတွက် ဤအခြေအနေသည် အဝေးမှ စစ်ရေးတွက်ချက်မှုတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် နေ့စဉ်ကြောက်ရွံ့နေရခြင်းဖြစ်သည်။ ပေါက်ကွဲသံများမှ ထွက်ပြေးနေရသော ကလေးများဖြစ်သည်။ ဆေးဝါးမရှိဘဲ ပုန်းရှောင်နေရသော သက်ကြီးရွယ်အိုများဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်ဗုံးတစ်လုံး မိမိတို့အိမ်ပေါ် ကျရောက်မလားဟု စိုးရိမ်နေသော မိခင်များဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်၊ မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီရရှိခွင့်တို့ကို ငြင်းပယ်ခံထားရပြီး ယခုအခါ လေထဲမှ သေမင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော လူထုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာကြီးက အမှန်အတိုင်း ဝန်ခံရမည်။ ရိုဟင်ဂျာများကို ပစ်မှတ်အဖြစ် လူသိရှင်ကြား မဖော်ပြသည့်အခါ၌ပင် ၎င်းတို့သည် အကြိမ်ကြိမ် သားကောင်ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခံနေရသည်။

Arakan Army (AA) ၏ လုပ်ရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍လည်း အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသော မေးခွန်းများ ရှိနေသည်။ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများက AA သည် ရိုဟင်ဂျာများနေထိုင်သည့် ဒေသများအတွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လှုပ်ရှားနေကြောင်း ကာလကြာရှည်စွာ သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက အရပ်သားများကြားတွင် ပုန်းအောင်းနေပါက သို့မဟုတ် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများအနီး စစ်ရေးပစ္စည်းများနှင့် တပ်စခန်းများ ချထားပါက ထိုအရပ်သားများကို အလွန်ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်အတွင်း သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်များကို လွတ်လပ်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရမည်။ အရပ်သားများကို မည်သည့်အခါမျှ အကာအကွယ်အဖြစ် အသုံးမပြုသင့်ဘဲ၊ မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့မျှ မိမိတို့၏ စစ်ရေးရှင်သန်ရေးအတွက် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုပိုင်ခွင့် မရှိပါ။

ဤအခြေအနေသည် ရက်စက်သော ထောင်ချောက်တစ်ခုကို ဖန်တီးထားသည်။ စစ်ကောင်စီက လေထဲမှ ဗုံးကြဲသည်။ AA က မြေပြင်ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ရိုဟင်ဂျာများက နှစ်ဖက်ကြားတွင် ပိတ်မိနေသည်။ စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲသည့်အခါ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ ဒုက္ခရောက်သည်။ AA က ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများအနီး တပ်စွဲသည့်အခါလည်း ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ ဒုက္ခရောက်သည်။ ရိုဟင်ဂျာများ ထွက်ပြေးပါက ပိတ်ဆို့ခံရနိုင်သည်၊ ငွေညှစ်ခံရနိုင်သည်၊ ဖမ်းဆီးခံရနိုင်သည် သို့မဟုတ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ အတင်းအကျပ်တွန်းပို့ခံရနိုင်သည်။ နေရာတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ပါက စွပ်စွဲခံရခြင်း၊ အပြစ်ပေးခံရခြင်း သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။ မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို ရိုဟင်ဂျာများသာ ဆုံးရှုံးရသည်။

သို့သော် နိုင်ငံရေးအရ Arakan Army သည် အကျိုးအမြတ်ရရှိနိုင်သေးသည်။ စစ်ကောင်စီက AA ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်ရှိ ဒေသများကို ဗုံးကြဲသည့်အခါ AA သည် မိမိကိုယ်ကို စစ်ရေးကျူးကျော်မှု၏ သားကောင်အဖြစ် ပုံဖော်ပြီး နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြားလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများထံမှ စာနာထောက်ထားမှု ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများ လူမဲ့ဖြစ်လာခြင်း၊ အားနည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခံရခြင်းတို့က ရိုဟင်ဂျာမရှိသော အာရက္ခကို လိုလားသည့် အစွန်းရောက်အင်အားစုများ၏ ရေရှည်လူဦးရေဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များကို အကျိုးဖြစ်စေသည်။

ဤသည်မှာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက အနီးကပ်စိစစ်ရမည့် AA အတွက် အန္တရာယ်ရှိသော “နှစ်ဖက်စလုံး အကျိုးရှိသည့်” အခြေအနေဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ဗုံးများက ရိုဟင်ဂျာအသက်များကို တိုက်ရိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ AA ကလည်း ထိုတိုက်ခိုက်မှုများကို အသုံးချ၍ မိမိသည် သားကောင်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည့် ဇာတ်ကြောင်းကို အားကောင်းစေနိုင်ပြီး တစ်ချိန်တည်းတွင် အာရက္ခအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတည်ရှိမှုမှာ ပိုမိုလျော့နည်းသွားသည်။ ယင်းသည် ပူးပေါင်းစီစဉ်မှု၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လှည့်စားအသုံးချမှု သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံး၏ တာဝန်မဲ့စစ်ရေးလုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်စေ၊ အကျိုးဆက်မှာ တူညီသည်။ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို ပျောက်ကွယ်ပျက်စီးမှုဆီသို့ ပိုမိုနီးကပ်စွာ တွန်းပို့နေခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို သီးခြားစစ်ရေးဖြစ်ရပ်များအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ပါ။ ယင်းတို့ကို အာရက္ခရှိ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ဖိနှိပ်မှု၊ အိုးအိမ်စွန့်ခွာစေမှုနှင့် လူမျိုးစုရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုတို့၏ ကျယ်ပြန့်သော ပုံစံအတွင်း နားလည်ရမည်။

Hoyyar Siri ဟုလည်းခေါ်သော Htan Shauk Khan နှင့်ပတ်သက်သည့် Human Rights Watch ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာတွင် Arakan Army သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့၌ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေး အနည်းဆုံး ၁၇၀ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့နိုင်ပြီး နောက်ထပ် ရာနှင့်ချီသော လူများကို ဒဏ်ရာရစေခြင်း သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ AA က အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် အရပ်သားပိုင်ဆိုင်မှုများကို ဖျက်ဆီးခြင်းတို့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေကို အလေးအနက် ချိုးဖောက်ခြင်းနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ဖြစ်ကြောင်း HRW က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ United League of Arakan နှင့် Arakan Army တို့သည် ရိုဟင်ဂျာသားကောင်များအတွက် တာဝန်ခံမှု သို့မဟုတ် ကုစားပေးမှု မဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်းလည်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးကလည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၌ တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာပြီးနောက် ရိုဟင်ဂျာများ၏ ဒုက္ခဆင်းရဲမှု ပိုမိုဆိုးရွားလာကြောင်း သတိပေးထားသည်။ OHCHR က စစ်တပ်သည် လူနေဒေသများကို လေကြောင်းမှ အကြိမ်ကြိမ်ဗုံးကြဲခြင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ Arakan Army ကလည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လုပ်ငန်းများကို ကန့်သတ်ထားပြီး အရပ်သားများကို ထိခိုက်စေသည့် နည်းဗျူဟာများကို အသုံးပြုခဲ့ကာ တိုက်ခိုက်မှုအချို့မှာ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်း ရုံးက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဤသည်မှာ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများစွာက ယနေ့ထိ ရင်ဆိုင်အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်သော အမှန်တရားဖြစ်သည်။ ရိုဟင်ဂျာများသည် စစ်ကောင်စီအောက်တွင် မလုံခြုံသလို Arakan Army အောက်တွင်လည်း မလုံခြုံပါ။

စစ်ကောင်စီသည် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မုဒိမ်းကျင့်မှု၊ ကျေးရွာမီးရှို့မှု၊ အတင်းအကျပ် အိုးအိမ်စွန့်ခွာစေမှုနှင့် အသားအရောင်ခွဲခြားရေးစနစ်နှင့်ဆင်တူသော ကန့်သတ်ချက်များအတွက် တာဝန်ရှိသည်။ ယနေ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် ရိုဟင်ဂျာအသက်များကို စွန့်လွှတ်နိုင်သောအရာတစ်ခုကဲ့သို့ ကာလကြာရှည်စွာ သဘောထားခဲ့သည့် ထိုကြောက်မက်ဖွယ် ယန္တရား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ဗုံးကြဲစစ်ဆင်ရေးကို တရားဝင်လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် မည်သူမျှ မမှားယွင်းသင့်ပါ။

သို့သော် Arakan Army ကိုလည်း တာဝန်ခံစေရမည်။ ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများ မီးရှို့ခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ သတ်ဖြတ်ခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာများ၏ လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းဆည်းခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသားများ အတင်းအကျပ်အလုပ်ခိုင်းစေခံနေရခြင်းနှင့် ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို မိမိတို့၏ မွေးရပ်မြေတွင်ပင် မလိုလားအပ်သော လူများအဖြစ် ဆက်ဆံနေစဉ် AA သည် မိမိကိုယ်ကို လွတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဟု မဆိုနိုင်ပါ။

ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် AA ၏ လူမျိုးစုရှင်းလင်းဖယ်ရှားရေး လှုပ်ရှားမှုသည် အာရက္ခနှင့် အခြားဒေသများတွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။ ယင်းလှုပ်ရှားမှုသည် စစ်ရေးဆိုင်ရာသာ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူဦးရေဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရိုဟင်ဂျာဘဝကို မဖြစ်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ရန်၊ ရိုဟင်ဂျာများ ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်ခြေကို လက်တွေ့မကျအောင် ပြုလုပ်ရန်နှင့် အာရက္ခအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတည်ရှိမှုကို မမြင်နိုင်အောင် ဖျောက်ဖျက်ရန်ဖြစ်သည်။

ဒေသအတွင်း လက်နက်ကိုင်အာဏာကို ထောက်ပံ့နေသည့် စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များနှင့်ပတ်သက်၍လည်း အလွန်အရေးကြီးသော စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။ Border Guard Bangladesh က Arakan Army သည် ရာဘဆေးပြား မှောင်ခိုကူးမှုတွင် ပါဝင်နေကြောင်း လူသိရှင်ကြား စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း AA က ယင်းစွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံးက မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် မက်သာဖက်တမင်း၏ အဓိကမူရင်းနိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ လက်နက်များနှင့် စစ်ပွဲအခြေပြု စီးပွားရေးက နယ်စပ်ဒေသများရှိ အကြမ်းဖက်မှုကို ဆက်လက်အားပေးနေသောကြောင့် ယင်းစွပ်စွဲချက်များနှင့် ကျယ်ပြန့်သော မှောင်ခိုကူးသန်းမှုကွန်ရက်များကို လွတ်လပ်စွာနှင့် အရေးပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရမည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အတွက် အန္တရာယ်သည် ချက်ချင်းလက်ငင်း ရှိနေသည်။ မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်အနီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိုင်းသည် နယ်စပ်တစ်လျှောက် အထိတ်တလန့်ဖြစ်စေပြီး Cox’s Bazar ဘက်သို့ ရိုဟင်ဂျာများ ထပ်မံအရေးပေါ်ရွှေ့ပြောင်းလာနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် တစ်သန်းကျော်ကို လက်ခံထားရသည့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ရှိပြီးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများ၏ အကျိုးဆက်များကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ဆက်လက်ခံယူရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက မမျှော်လင့်သင့်ပါ။ အထူးသဖြင့် ထိုရာဇဝတ်မှုများ၏ အရင်းခံအကြောင်းရင်းများကို နိုင်ငံတကာက မဖြေရှင်းဘဲ ဆက်လက်ထားရှိနေစဉ်ဖြစ်သည်။

ပထမဆုံးတာဝန်မှာ မြန်မာစစ်ကောင်စီပေါ်တွင် ရှိသည်။ အရပ်သားနေထိုင်ရာဒေသများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအားလုံး ချက်ချင်းရပ်တန့်ရမည်။ လူနေထူထပ်သော ဒေသများတွင် လေယာဉ်၊ ဗုံးနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုမှုကို ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော စစ်ရာဇဝတ်မှုများအဖြစ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရမည်။ စစ်ကောင်စီကို လေယာဉ်ဆီ၊ လက်နက်များ၊ အပိုပစ္စည်းများ၊ နည်းပညာအကူအညီနှင့် ငွေကြေးလမ်းကြောင်းများ ထောက်ပံ့ပေးသူများကိုလည်း တာဝန်ခံစေရမည်။

ဒုတိယတာဝန်မှာ Arakan Army ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများအပေါ် ချိုးဖောက်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ရမည်။ စစ်ရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် အရပ်သားနေရာများကို အသုံးပြုခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းရမည်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရမည်။ အတင်းအကျပ်အလုပ်ခိုင်းစေမှုနှင့် အတင်းအကျပ် စစ်သားစုဆောင်းမှုကို ရပ်တန့်ရမည်။ သိမ်းဆည်းထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရမည်။ ထို့အပြင် ရိုဟင်ဂျာများကို အာရက္ခ၏ တန်းတူညီမျှသော လူမျိုးများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ နိုင်ငံရေး၊ အရပ်ဘက်နှင့် လူ့အခွင့်အရေးအားလုံးကို အပြည့်အဝပေးရမည်။

တတိယတာဝန်မှာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ ရိုဟင်ဂျာပြဿနာကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုတည်းအဖြစ်သာ ဆက်လက်မဆက်ဆံရပါ။ ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေး၊ တာဝန်ခံမှု၊ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်၊ မြေယာအခွင့်အရေး၊ ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံရေးပါဝင်ခွင့်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ရိုဟင်ဂျာအသံများကို ဖယ်ထုတ်ထားပါက အာရက္ခ၏ အနာဂတ်အစီအစဉ် မည်သည့်အရာမျှ တရားဝင်မှု မရှိနိုင်ပါ။

နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် နယ်စပ်တစ်လျှောက် နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို လွတ်လပ်စွာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် တောင်းဆိုရမည်။ ထိုစုံစမ်းမှုတွင် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများကို တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိ၊ AA ၏ နေရာများကို ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများအနီး ချထားခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းနှင့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာရခြင်းမှ မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က အကျိုးအမြတ်ရရှိခဲ့သလဲဆိုသည်တို့ ပါဝင်ရမည်။

ကုလသမဂ္ဂအတွင်းလည်း ပိုမိုပြင်းထန်သော အရေးယူမှုများ လိုအပ်သည်။ ယင်းတို့တွင် ပစ်မှတ်ထား ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ၊ လေယာဉ်ဆီထောက်ပံ့မှု ကန့်သတ်ချက်များ၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ ယန္တရားများနှင့် အာရက္ခရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အားလုံးအပေါ် ဖိအားပေးမှုများ ပါဝင်ရမည်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို အာမခံရမည်။ အာရက္ခအတွင်း ပိတ်မိနေသော ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများကို ကာကွယ်ရမည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ဒုက္ခသည်များကို အန္တရာယ်ရှိရာသို့ ပြန်ပို့ရန် ဖိအားမပေးရပါ။ ထို့အပြင် အာရက္ခ၏ အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုအားလုံးတွင် ရိုဟင်ဂျာကိုယ်စားလှယ်များကို ထည့်သွင်းရမည်။

နောက်ထပ် အစုလိုက်အပြုံလိုက်မြှုပ်နှံရာနေရာတစ်ခု ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့်အချိန်အထိ၊ နောက်ထပ်ကျေးရွာတစ်ရွာ လူမဲ့ဖြစ်သွားသည့်အချိန်အထိ သို့မဟုတ် နောက်ထပ်ဒုက္ခသည်လှိုင်းတစ်ခု နယ်စပ်ကို အရေးပေါ်ဖြတ်ကျော်လာသည့်အချိန်အထိ ကမ္ဘာကြီးက မစောင့်သင့်ပါ။

အာရက္ခနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကျရောက်နေသော ဗုံးများသည် မြေပြင်နယ်မြေကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသာ မဟုတ်ပါ။ ယင်းတို့သည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ မိမိတို့၏ မွေးရပ်မြေတွင် ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်ရေးကို တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုံးများကို စစ်ကောင်စီတစ်ဖွဲ့တည်းက ကြဲချသည်ဖြစ်စေ၊ မြေပြင်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ တာဝန်မဲ့လုပ်ရပ်များက ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဖြစ်စေ၊ ရိုဟင်ဂျာများ အိုးအိမ်စွန့်ခွာရခြင်းမှ အကျိုးအမြတ်ရသူများက အသုံးချသည်ဖြစ်စေ အကျိုးဆက်မှာ တူညီသည်။ ရိုဟင်ဂျာအသက်များ ဖျက်ဆီးခံနေရသည်။

တိတ်ဆိတ်နေခြင်းသည် ယခုအခါ ကြားနေမှု မဟုတ်တော့ပါ။ တိတ်ဆိတ်နေခြင်းသည် ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြစ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများသည် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအသိအမှတ်ပြုမှုတို့ကို လိုအပ်သည်။ နောက်ထပ်ကြေကွဲဖွယ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားပြီးမှ မဟုတ်ဘဲ ယခုချက်ချင်း လိုအပ်နေသည်။