9. juli 2026

De siste dagene har Rohingya-flyktningleirene i Cox’s Bazar i Bangladesh igjen blitt rammet av en hjerteskjærende tragedie. Kraftig monsunregn har utløst dødelige jordras i de tett befolkede leirene, der barn, kvinner og familier lever i en konstant tilstand av fare. Flere internasjonale medier har rapportert at Rohingya-flyktninger, inkludert barn, er drept etter at jordmasser traff områder i leirene. En skole/madrassa ble også rammet, og flere barn mistet livet.

Dette er dypt tragisk. Men det er ikke uventet.

Rohingyaene i Bangladesh bor ikke i trygge hjem. De bor i midlertidige skur av bambus, plast og presenninger, ofte bygget på bratte, ustabile og overfylte åssider. Når monsunregnet kommer, blir bakken mettet av vann, skråningene kollapser, og familier som allerede har flyktet fra folkemord, forfølgelse og massedrap, må igjen kjempe for å overleve.

Vi er svært bekymret for Rohingya-flyktningene i Bangladesh. Monsunregnet varer vanligvis fra juni til oktober, og faren er derfor ikke over. De neste månedene kan føre til nye jordras, flom, sykdom, ødelagte hjem og flere dødsfall dersom det internasjonale samfunnet ikke handler raskt. For familier som bor på farlige skråninger og i svake midlertidige husly, kan hver natt med kraftig regn bli en kamp mellom liv og død.

Denne tragedien må derfor ikke behandles som en isolert naturkatastrofe. Jordraset er også et resultat av en politisk og humanitær situasjon som verdenssamfunnet har latt vare altfor lenge. Rohingyaene ble tvunget ut av sitt hjemland Arakan i Myanmar. De ble fratatt statsborgerskap, frihet, eiendom, sikkerhet og verdighet. De lever i flyktningleirer fordi de ikke kan vende trygt hjem.

Ansvaret ligger ikke bare i naturens krefter. Myanmar-militæret bærer hovedansvaret for folkemordet og masseflukten i 2017. Samtidig har Arakan Army i dag et alvorlig ansvar for den fortsatte usikkerheten i Arakan. Rohingyaenes mulighet til å vende tilbake blir ytterligere blokkert når Arakan Army fortsetter med diskriminering, restriksjoner, overgrep og manglende beskyttelse av Rohingya-sivile. Når Rohingya ikke kan vende hjem i trygghet, presses de til å bli værende i leirer der monsunregn, jordras, brann, sykdom og håpløshet truer livet deres år etter år.

Bangladesh har båret en enorm byrde ved å gi midlertidig beskyttelse til over én million Rohingya-flyktninger, og RCN anerkjenner dette. Men ingen mennesker skal måtte leve permanent i leirer der barn kan bli begravd av jordmasser mens de er på skole. Ingen samfunn skal tvinges til å leve uten trygghet, uten frihet og uten en reell fremtid.

Når barn dør under jordmasser i en flyktningleir, er det ikke bare naturen som svikter. Det er også det internasjonale systemet som svikter.

Verdenssamfunnet må handle nå. Det trengs umiddelbar nødhjelp, trygg evakuering av familier fra farlige skråninger, bedre drenering, sterkere beskyttelse mot monsunregn, trygge læringssteder for barn og økt støtte til Bangladesh og humanitære organisasjoner. Samtidig må den langsiktige løsningen ikke glemmes: Rohingyaene må få vende tilbake til Arakan med sikkerhet, verdighet, rettigheter, statsborgerskap og internasjonal beskyttelse.

RCN mener at ethvert forsøk på repatriering må bygge på frivillighet, sikkerhet, verdighet og rettigheter. Rohingya må ikke sendes tilbake til nye former for forfølgelse, enten fra Myanmar-militæret eller fra Arakan Army. En trygg retur krever internasjonal overvåking, garantier for statsborgerskap, fri bevegelse, tilbakeføring av eiendom, gjenoppbygging av landsbyer og full beskyttelse mot overgrep.

Det er uakseptabelt at Rohingya-barn først overlever folkemord, deretter vokser opp i flyktningleirer, og til slutt mister livet under jordmasser i et land der de aldri skulle ha vært tvunget til å bo permanent.

RCN uttrykker sin dypeste medfølelse med familiene som har mistet sine kjære. Våre tanker og bønner går til barna, lærerne, foreldrene, redningsarbeiderne og alle som fortsatt lever i frykt for nye jordras og flom.

Denne tragedien må bli et vendepunkt. Ikke bare for mer nødhjelp, men for en rettferdig politisk løsning. Rohingyaenes hjem er Arakan. Flyktningleirene i Bangladesh må aldri bli verdens permanente svar på folkemordet mot Rohingya-folket.

Les mer

AP News: At least 5 children die in monsoon landslide at a Rohingya camp in Bangladesh
Reuters: Eight children killed in landslide at Rohingya refugee camp in Bangladesh
Reuters: Eight killed in landslides at Rohingya refugee camps in Bangladesh
Al Jazeera: Bangladesh landslides kill nine, including eight Rohingya in refugee camp
Human Rights Watch: Myanmar: Arakan Army Oppresses Rohingya Muslims
Human Rights Watch: Myanmar: No Redress for Rohingya Muslims in Arakan Army Massacre

By Rohingya Community in Norway (RCN)
9 July 2026

In recent days, the Rohingya refugee camps in Cox’s Bazar, Bangladesh, have once again been struck by a heartbreaking tragedy. Heavy monsoon rains have triggered deadly landslides in the overcrowded camps, where children, women and families live in a constant state of danger. International media have reported that Rohingya refugees, including children, were killed when mud and earth collapsed onto areas of the camps. A school/madrassa was also hit, and several children lost their lives.

This is deeply tragic. But it is not unexpected.

Rohingya refugees in Bangladesh do not live in safe homes. They live in temporary shelters made of bamboo, plastic and tarpaulin, often built on steep, unstable and overcrowded hillsides. When the monsoon rains arrive, the ground becomes saturated with water, the slopes collapse, and families who have already fled genocide, persecution and mass killings are once again forced to fight for survival.

We are extremely concerned for the Rohingya refugees in Bangladesh. The monsoon season usually lasts from June to October, and the danger is therefore not over. The coming months may bring further landslides, floods, disease, destroyed shelters and more deaths unless the international community acts urgently. For families living on dangerous slopes and in fragile temporary shelters, every night of heavy rain can become a struggle between life and death.

This tragedy must therefore not be treated as an isolated natural disaster. The landslide is also the result of a political and humanitarian situation that the world has allowed to continue for far too long. The Rohingya were forced out of their homeland, Arakan, in Myanmar. They were stripped of citizenship, freedom, property, security and dignity. They remain in refugee camps because they cannot safely return home.

The responsibility does not lie with nature alone. The Myanmar military bears the primary responsibility for the genocide and mass displacement of 2017. At the same time, the Arakan Army today bears serious responsibility for the continued insecurity in Arakan. The possibility of Rohingya return is further blocked when the Arakan Army continues discrimination, restrictions, abuses and failure to protect Rohingya civilians. When Rohingya cannot return home safely, they are forced to remain in camps where monsoon rain, landslides, fire, disease and hopelessness threaten their lives year after year.

Bangladesh has carried an enormous burden by providing temporary protection to more than one million Rohingya refugees, and RCN acknowledges this. But no human being should have to live permanently in camps where children can be buried under mud while attending school. No community should be forced to live without safety, without freedom and without a real future.

When children die under landslides in a refugee camp, it is not only nature that has failed. It is also the international system that has failed.

The international community must act now. Immediate emergency assistance is needed, including safe evacuation of families from dangerous slopes, better drainage systems, stronger protection against monsoon rains, safe learning spaces for children and increased support for Bangladesh and humanitarian organisations. At the same time, the long-term solution must not be forgotten: the Rohingya must be able to return to Arakan with safety, dignity, rights, citizenship and international protection.

RCN believes that any attempt at repatriation must be based on voluntariness, safety, dignity and rights. Rohingya must not be sent back to new forms of persecution, whether from the Myanmar military or from the Arakan Army. A safe return requires international monitoring, guarantees of citizenship, freedom of movement, restitution of property, reconstruction of villages and full protection from abuses.

It is unacceptable that Rohingya children first survive genocide, then grow up in refugee camps, and finally lose their lives under landslides in a country where they should never have been forced to live permanently.

RCN expresses its deepest condolences to the families who have lost their loved ones. Our thoughts and prayers are with the children, teachers, parents, rescue workers and all those who continue to live in fear of further landslides and floods.

This tragedy must become a turning point. Not only for more emergency aid, but for a just political solution. The homeland of the Rohingya is Arakan. The refugee camps in Bangladesh must never become the world’s permanent answer to the genocide against the Rohingya people.

Read more

AP News: At least 5 children die in monsoon landslide at a Rohingya camp in Bangladesh
Reuters: Eight children killed in landslide at Rohingya refugee camp in Bangladesh
Reuters: Eight killed in landslides at Rohingya refugee camps in Bangladesh
Al Jazeera: Bangladesh landslides kill nine, including eight Rohingya in refugee camp
Human Rights Watch: Myanmar: Arakan Army Oppresses Rohingya Muslims
Human Rights Watch: Myanmar: No Redress for Rohingya Muslims in Arakan Army Massacret

Rohingya Community in Norway (RCN)
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်

ပြီးခဲ့သည့်ရက်များအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ Cox’s Bazar ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများသည် နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် ကြေကွဲဖွယ်ရာဖြစ်ရပ်ဆိုးတစ်ခုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပြင်းထန်သော မုတ်သုံမိုးကြောင့် လူဦးရေ အလွန်ထူထပ်သော စခန်းများအတွင်း သေဆုံးမှုများဖြစ်စေသည့် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုစခန်းများတွင် ကလေးများ၊ အမျိုးသမီးများနှင့် မိသားစုများသည် အမြဲတမ်းအန္တရာယ်အောက်တွင် နေထိုင်နေရသည်။ နိုင်ငံတကာသတင်းမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြေကြီးနှင့် ရွှံ့များ ပြိုကျလာမှုကြောင့် ကလေးများအပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ကျောင်း/မဒရဆာတစ်ခုလည်း ထိခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ကလေးအများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

ဤဖြစ်ရပ်သည် အလွန်ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသည်။ သို့သော် မမျှော်လင့်ထားသည့် အဖြစ်အပျက်တော့ မဟုတ်ပါ။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များသည် လုံခြုံသောအိမ်များတွင် နေထိုင်နေရခြင်း မဟုတ်ပါ။ သူတို့သည် ဝါး၊ ပလတ်စတစ်နှင့် တာပေါ်လင်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ယာယီခိုလှုံရာများတွင် နေထိုင်နေရသည်။ ထိုခိုလှုံရာများသည် များသောအားဖြင့် မတ်စောက်ပြီး မတည်ငြိမ်သော တောင်စောင်းများပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားရသည်။ မုတ်သုံမိုးကျလာသောအခါ မြေပြင်သည် ရေစိုပြည့်လာပြီး တောင်စောင်းများ ပြိုကျတတ်သည်။ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများမှ လွတ်မြောက်လာခဲ့ရသော မိသားစုများသည် တစ်ဖန် အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေးအတွက် ရုန်းကန်ရပြန်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်နေပါသည်။ မုတ်သုံရာသီသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလအထိ ဆက်လက်တည်ရှိသောကြောင့် အန္တရာယ်သည် မပြီးဆုံးသေးပါ။ လာမည့်လများအတွင်း ထပ်မံမြေပြိုမှုများ၊ ရေကြီးမှုများ၊ ရောဂါပြန့်ပွားမှုများ၊ ခိုလှုံရာများ ပျက်စီးမှုများနှင့် နောက်ထပ်သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် အရေးပေါ် အရေးယူဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။ အန္တရာယ်များသော တောင်စောင်းများနှင့် မခိုင်မာသော ယာယီခိုလှုံရာများတွင် နေထိုင်နေရသော မိသားစုများအတွက် မိုးပြင်းထန်သော ညတိုင်းသည် အသက်ရှင်ရေးနှင့် သေဆုံးရေးကြား ရုန်းကန်ရသည့် အချိန်ဖြစ်နိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ဤဖြစ်ရပ်ဆိုးကို သီးခြားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ပါ။ ဤမြေပြိုမှုသည် ကမ္ဘာ့အသိုင်းအဝိုင်းက အလွန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်လက်တည်ရှိခွင့်ပြုထားသော နိုင်ငံရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း၏ ရလဒ်လည်း ဖြစ်သည်။ ရိုဟင်ဂျာများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မိမိတို့၏ ဇာတိမြေ အာရကန်မှ အတင်းအကျပ် ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ သူတို့သည် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ လုံခြုံမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာတို့ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ သူတို့သည် လုံခြုံစွာ မိမိတို့နေရပ်သို့ မပြန်နိုင်သောကြောင့် ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ဆက်လက်နေထိုင်နေရခြင်းဖြစ်သည်။

တာဝန်သည် သဘာဝအပေါ်တွင်သာ မရှိပါ။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ပြေးရမှုအတွက် မြန်မာစစ်တပ်သည် အဓိကတာဝန်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ယနေ့အချိန်တွင် အာရကန်စစ်တပ် (Arakan Army-AA) သည်လည်း အာရကန်ဒေသအတွင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော မလုံခြုံမှုအတွက် ကြီးမားသောတာဝန်ရှိသည်။ အာရကန်စစ်တပ်သည် ရိုဟင်ဂျာပြည်သူများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု၊ ကန့်သတ်မှုများ၊ အလွဲသုံးစားမှုများနှင့် လုံလောက်သော ကာကွယ်ပေးမှု မရှိခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်နေသည့်အခါ ရိုဟင်ဂျာများ၏ လုံခြုံစွာ ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းသည် ပိုမိုပိတ်ဆို့ခံနေရသည်။ ရိုဟင်ဂျာများသည် မိမိတို့နေရပ်သို့ လုံခြုံစွာ မပြန်နိုင်သောအခါ မုတ်သုံမိုး၊ မြေပြိုမှု၊ မီးလောင်မှု၊ ရောဂါနှင့် မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့မှုတို့က နှစ်စဉ် အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်နေသော စခန်းများတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် အတင်းအကျပ် တွန်းအားပေးခံနေရသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် တစ်သန်းကျော်အား ယာယီကာကွယ်မှု ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် ကြီးမားသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ထမ်းဆောင်ထားသည်။ RCN သည် ဤအချက်ကို အသိအမှတ်ပြုပါသည်။ သို့သော် မည်သူမျှ ကျောင်းတက်နေစဉ် ကလေးများ မြေကြီးအောက်တွင် မြုပ်နှံခံရနိုင်သော စခန်းများတွင် အမြဲတမ်းနေထိုင်ရခြင်း မဖြစ်သင့်ပါ။ မည်သည့်လူ့အသိုင်းအဝိုင်းမျှ လုံခြုံမှုမရှိဘဲ၊ လွတ်လပ်ခွင့်မရှိဘဲ၊ အမှန်တကယ်အနာဂတ်မရှိဘဲ နေထိုင်ရန် အတင်းအကျပ် မဖြစ်သင့်ပါ။

ဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုတွင် ကလေးများ မြေပြိုမှုအောက်၌ သေဆုံးရသည့်အခါ ၎င်းသည် သဘာဝကသာ ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ နိုင်ငံတကာစနစ်တစ်ခုလုံးလည်း ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် ယခုချက်ချင်း အရေးယူဆောင်ရွက်ရမည်။ အန္တရာယ်များသော တောင်စောင်းများမှ မိသားစုများကို လုံခြုံစွာ ရွှေ့ပြောင်းပေးခြင်း၊ ရေစီးဆင်းမှုစနစ်များ တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ခြင်း၊ မုတ်သုံမိုးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်မှုများ ခိုင်မာစေခြင်း၊ ကလေးများအတွက် လုံခြုံသော ပညာရေးနေရာများ ဖန်တီးခြင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် လူသားချင်းစာနာမှုအဖွဲ့အစည်းများကို ပိုမိုထောက်ပံ့ခြင်းတို့ လိုအပ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရေရှည်ဖြေရှင်းချက်ကို မမေ့သင့်ပါ။ ရိုဟင်ဂျာများသည် လုံခြုံမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်နှင့် နိုင်ငံတကာကာကွယ်မှုတို့ဖြင့် အာရကန်သို့ ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။

RCN ၏ ယုံကြည်ချက်အရ မည်သည့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးကြိုးပမ်းမှုမဆို ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒအလျောက်ဖြစ်မှု၊ လုံခြုံမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အခွင့်အရေးတို့အပေါ် အခြေခံရမည်။ ရိုဟင်ဂျာများကို မြန်မာစစ်တပ် သို့မဟုတ် အာရကန်စစ်တပ်၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုအသစ်များအောက်သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်း မပြုလုပ်ရပါ။ လုံခြုံသော ပြန်လည်နေထိုင်မှုအတွက် နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်မှု၊ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် အာမခံချက်၊ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း၊ ကျေးရွာများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် အလွဲသုံးစားမှုများမှ အပြည့်အဝ ကာကွယ်ပေးခြင်းတို့ လိုအပ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာကလေးများသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ပထမဦးစွာ ရင်ဆိုင်လွတ်မြောက်ခဲ့ရပြီး၊ ထို့နောက် ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ကြီးပြင်းရကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် အမြဲတမ်းနေထိုင်ရန် မဖြစ်သင့်သော နိုင်ငံတစ်ခုတွင် မြေပြိုမှုအောက်၌ အသက်ဆုံးရှုံးရခြင်းသည် လက်ခံနိုင်စရာမရှိပါ။

RCN သည် မိမိတို့၏ချစ်ရသူများကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော မိသားစုများထံ အနက်ရှိုင်းဆုံး ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အတွေးအမြင်များနှင့် ဆုတောင်းမေတ္တာများသည် ကလေးများ၊ ဆရာများ၊ မိဘများ၊ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်သားများနှင့် နောက်ထပ်မြေပြိုမှုများနှင့် ရေကြီးမှုများကို ကြောက်ရွံ့စွာ ဆက်လက်နေထိုင်နေရသူများအားလုံးနှင့်အတူ ရှိနေပါသည်။

ဤဖြစ်ရပ်ဆိုးသည် ပြောင်းလဲမှု၏ အစမှတ်တစ်ခု ဖြစ်ရမည်။ ၎င်းသည် အရေးပေါ်အကူအညီ ပိုမိုပေးရန်သာ မဟုတ်ဘဲ တရားမျှတသော နိုင်ငံရေးဖြေရှင်းချက်တစ်ခုရရှိရန်လည်း ဖြစ်ရမည်။ ရိုဟင်ဂျာတို့၏ ဇာတိမြေသည် အာရကန်ဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအတွက် ကမ္ဘာကြီး၏ အမြဲတမ်းအဖြေ မဖြစ်သင့်ပါ။

ပိုမိုဖတ်ရှုရန်

AP News: At least 5 children die in monsoon landslide at a Rohingya camp in Bangladesh
Reuters: Eight children killed in landslide at Rohingya refugee camp in Bangladesh
Reuters: Eight killed in landslides at Rohingya refugee camps in Bangladesh
Al Jazeera: Bangladesh landslides kill nine, including eight Rohingya in refugee camp
Human Rights Watch: Myanmar: Arakan Army Oppresses Rohingya Muslims
Human Rights Watch: Myanmar: No Redress for Rohingya Muslims in Arakan Army Massacre

De fornyede luftangrepene fra Myanmars militærjunta langs grensen mellom Arakan og Bangladesh er ikke bare enda en episode i Myanmars langvarige og brutale borgerkrig. De er en direkte advarsel om at Rohingya-folket, som allerede har overlevd folkemord, på nytt presses mot ødeleggelse, fordrivelse og taushet.

De siste dagene skal juntaens fly ha gjennomført gjentatte angrep i townshipene Maungdaw og Buthidaung, nær grensen til Bangladesh. Development Media Group rapporterte at regimet brukte jagerfly og Y-12-fly til å slippe mer enn ti bomber rundt Maungdaw by, 3-Mile-området, posisjoner til Border Guard Force og nærliggende grensebyer. Mediet rapporterte også at luftangrep rammet nær en muslimsk landsby i Buthidaung, der minst tre personer ble skadet. The Daily Star rapporterte at gjentatte angrep nær grensen har skapt frykt i Bangladesh og vekket bekymring for en mulig ny tilstrømming av Rohingya-flyktninger.

Disse angrepene reiser et alvorlig spørsmål: Hvilket militært mål forsøker juntaen å oppnå ved gjentatte ganger å bombe områder der Rohingya-sivile bor?

Juntaen kan hevde at den angriper posisjoner til Arakan Army. Men denne forklaringen er ikke tilstrekkelig. Hvis det tiltenkte målet er Arakan Army, hvorfor er det da så ofte Rohingya-befolkede områder som blir stedene der bombene faller, hjem ødelegges og sivile blir skadet? Hvorfor blir lokalsamfunn som verken har fly, artilleri, beskyttelse eller trygg fluktvei, igjen tvunget til å betale prisen for en krig mellom væpnede aktører?

For Rohingyaene er dette ikke en fjern militær beregning. Det er daglig frykt. Det er barn som løper fra eksplosjoner. Det er eldre mennesker som gjemmer seg uten medisiner. Det er mødre som undrer seg over om den neste bomben vil falle på deres hjem. Det er en befolkning som allerede er nektet statsborgerskap, land, bevegelsesfrihet, utdanning, helsetjenester og humanitær tilgang, og som nå møter døden fra luften.
Verden må være ærlig: Selv når Rohingyaene ikke offentlig blir navngitt som mål, blir de gang på gang gjort til ofre.

Det finnes også dypt urovekkende spørsmål om Arakan Armys (AA) opptreden. Rohingya-samfunn har lenge rapportert at AA opererer i og rundt Rohingya-befolkede områder. Hvis væpnede styrker skjuler seg blant sivile eller plasserer militære ressurser nær Rohingya-landsbyer, setter de disse sivile i ekstrem fare. Slik opptreden må etterforskes uavhengig. Sivile må aldri brukes som dekning, og ingen væpnet gruppe har rett til å gjøre Rohingya-landsbyer til skjold for sin egen militære overlevelse.

Denne situasjonen skaper en grusom felle. Juntaen bomber fra luften. AA kontrollerer bakken. Rohingyaene sitter fast mellom begge. Hvis juntaen bomber, lider Rohingya-sivile. Hvis AA plasserer seg nær Rohingya-samfunn, lider Rohingya-sivile. Hvis Rohingyaene flykter, kan de bli blokkert, presset for penger, arrestert eller tvunget mot Bangladesh. Hvis de blir værende, risikerer de å bli anklaget, straffet eller drept. I begge tilfeller taper Rohingyaene.

Men politisk kan Arakan Army likevel vinne. Når juntaen bomber områder under AAs innflytelse, fremstiller AA seg som offer for militær aggresjon og søker sympati fra internasjonale aktører og andre lokalsamfunn i Myanmar. Samtidig, når Rohingya-landsbyer tømmes, svekkes eller ødelegges, tjener det langsiktige demografiske utfallet ambisjonene til ekstremistiske krefter som ønsker et Arakan uten Rohingya.

Dette er den farlige "vinn-vinn"-realiteten for AA som det internasjonale samfunnet må granske. Juntaens bomber ødelegger Rohingya-liv direkte. AA kan bruke de samme angrepene til å styrke sin fortelling om å være offer, samtidig som Rohingya-tilstedeværelsen i Arakan reduseres ytterligere. Enten dette er resultatet av koordinering, bevisst manipulering eller hensynsløs militær opptreden fra begge sider, er utfallet det samme: Rohingya-samfunn presses nærmere utslettelse.

Derfor kan de siste luftangrepene ikke bare ses som isolerte militære hendelser. De må forstås innenfor det bredere mønsteret av forfølgelse, fordrivelse og etnisk rensing mot Rohingyaene i Arakan.

Human Rights Watchs rapport fra 2026 om Hoyyar Siri, også kjent som Htan Shauk Khan, fant at Arakan Army kan ha drept minst 170 Rohingya-menn, -kvinner og -barn den 2. mai 2024, og sannsynligvis skadet eller drept hundrevis flere. HRW konkluderte med at AAs massedrap på sivile og ødeleggelse av sivil eiendom utgjorde alvorlige brudd på krigens folkerett og krigsforbrytelser. Rapporten slo også fast at United League of Arakan og Arakan Army ikke hadde sørget for ansvarliggjøring eller oppreisning for Rohingya-ofrene.

FNs høykommissær for menneskerettigheter har også advart om at Rohingyaenes lidelser har tiltatt siden de fornyede fiendtlighetene i Rakhine i november 2023. OHCHR rapporterte om militærets gjentatte bruk av luftbombardement mot boligområder og nektelse av humanitær tilgang. Kontoret uttalte også at Arakan Army har begrenset humanitær virksomhet og brukt taktikker som rammer sivile, med enkelte angrep rettet mot Rohingya-samfunn.

Dette er virkeligheten som altfor mange internasjonale aktører fortsatt nekter å konfrontere: Rohingyaene er ikke trygge under juntaen, og de er ikke trygge under Arakan Army.

Juntaen er ansvarlig for år med folkemord, massevoldtekter, nedbrenning av landsbyer, tvungen fordrivelse og apartheidlignende restriksjoner mot Rohingyaene. Dagens luftangrep er del av den samme terrormaskinen som lenge har behandlet Rohingya-liv som noe som kan ofres. Ingen bør forveksle juntaens bombekampanje med legitime sikkerhetsoperasjoner.

Men Arakan Army må også holdes ansvarlig. AA kan ikke hevde å være en frigjøringsbevegelse samtidig som Rohingya-landsbyer brennes, Rohingya-sivile drepes, Rohingyaenes bevegelsesfrihet begrenses, Rohingya-eiendom konfiskeres, Rohingya-menn tvinges til arbeid, og Rohingya-samfunn behandles som uønskede mennesker i sitt eget hjemland.

AAs etniske rensingskampanje mot Rohingyaene har tiltatt i Arakan og utenfor. Denne kampanjen er ikke bare militær; den er politisk, økonomisk og demografisk. Den søker å gjøre Rohingya-liv umulig, Rohingya-retur urealistisk og Rohingya-eksistensen i Arakan usynlig.

Det finnes også alvorlige bekymringer knyttet til de økonomiske ressursene som opprettholder væpnet makt i regionen. Border Guard Bangladesh har offentlig hevdet at Arakan Army er involvert i yaba-smugling, mens AA avviser slike anklager. FNs kontor for narkotika og kriminalitet har rapportert at Myanmar fortsatt er det dominerende opprinnelseslandet for metamfetamin i Øst- og Sørøst-Asia. Disse anklagene og de bredere smuglingsnettverkene krever en snarlig uavhengig etterforskning, fordi narkotika, våpen og krigsøkonomier bidrar til å nære volden i grenseområdene.

For Bangladesh er faren umiddelbar. Hvert eneste luftangrep nær Maungdaw og Buthidaung skaper panikk langs grensen og øker muligheten for en ny desperat Rohingya-bevegelse mot Cox's Bazar. Bangladesh bærer allerede byrden ved å huse mer enn én million Rohingya-flyktninger. Det internasjonale samfunnet kan ikke forvente at Bangladesh skal absorbere konsekvensene av forbrytelser begått inne i Myanmar, samtidig som det selv unnlater å ta tak i de grunnleggende årsakene til disse forbrytelsene.

Det første ansvaret ligger hos Myanmars junta: Den må umiddelbart stanse alle luftangrep mot sivile områder. Bruken av fly, bomber og tunge våpen i befolkede områder må etterforskes som mulige krigsforbrytelser. De som forsyner juntaen med flydrivstoff, våpen, reservedeler, teknisk støtte og finansielle kanaler, må også holdes ansvarlige.

Det andre ansvaret ligger hos Arakan Army: Den må stanse alle overgrep mot Rohingya-sivile, slutte å bruke sivile områder for militær fordel, tillate humanitær tilgang, avslutte tvangsarbeid og tvungen rekruttering, returnere konfiskert eiendom og anerkjenne Rohingyaene som likeverdige mennesker i Arakan med fulle politiske, sivile og menneskerettslige rettigheter.

Det tredje ansvaret ligger hos det internasjonale samfunnet: Det må slutte å behandle Rohingyaene kun som et humanitært spørsmål. Rohingya-krisen handler om forebygging av folkemord, ansvarliggjøring, statsborgerskap, landrettigheter, regional sikkerhet og politisk inkludering. Ingen fremtidig ordning i Arakan kan være legitim dersom Rohingya-stemmer utelukkes.

Det internasjonale samfunnet må kreve en uavhengig etterforskning av de siste luftangrepene langs grensen, inkludert om Rohingya-landsbyer ble direkte eller indirekte angrepet, om AA-posisjoner ble plassert nær Rohingya-sivile, og om noen væpnet aktør tjente på ødeleggelsen og fordrivelsen av Rohingya-samfunn.
Det må også komme sterkere handling i FN, inkludert målrettede sanksjoner, restriksjoner på flydrivstoff, ansvarliggjøringsmekanismer og press mot alle væpnede aktører i Arakan. Humanitær tilgang må garanteres. Rohingya-sivile som er fanget inne i Arakan, må beskyttes. Flyktninger i Bangladesh må ikke presses tilbake til fare. Og Rohingya-representanter må inkluderes i alle samtaler om Arakans fremtid.

Verden må ikke vente til enda en massegrav blir oppdaget, enda en landsby blir tømt, eller enda en flyktningbølge krysser grensen i desperasjon.

Bombene som faller langs grensen mellom Arakan og Bangladesh, er ikke bare angrep på land. De er angrep på Rohingya-folkets overlevelse i deres hjemland. Enten bombene slippes av juntaen alene, muliggjøres av hensynsløs opptreden fra væpnede grupper på bakken, eller utnyttes av dem som tjener på Rohingyaenes fordrivelse, er resultatet det samme: Rohingya-liv blir ødelagt.

Taushet er ikke lenger nøytralitet. Taushet er medskyldighet.

Rohingya-folket trenger beskyttelse, rettferdighet og politisk anerkjennelse - ikke etter neste tragedie, men nå.

The renewed airstrikes by Myanmar’s military junta along the border between Arakan and Bangladesh are not merely another episode in Myanmar’s prolonged and brutal civil war. They are a direct warning that the Rohingya people, who have already survived genocide, are once again being pushed towards destruction, displacement and silence.

In recent days, junta aircraft have reportedly carried out repeated attacks in Maungdaw and Buthidaung townships near the Bangladesh border. Development Media Group reported that the regime used fighter jets and Y-12 aircraft to drop more than ten bombs around Maungdaw town, the 3-Mile area, Border Guard Force positions and nearby border towns. The outlet also reported that an airstrike struck near a Muslim village in Buthidaung, injuring at least three people. The Daily Star reported that repeated attacks near the border have created fear in Bangladesh and raised concerns about a possible new influx of Rohingya refugees.

These attacks raise a serious question: What military objective is the junta attempting to achieve by repeatedly bombing areas where Rohingya civilians live?

The junta may claim that it is targeting Arakan Army positions. But this explanation is not sufficient. If the intended target is the Arakan Army, why are Rohingya-populated areas so often the places where bombs fall, homes are destroyed and civilians are injured? Why are communities that have no aircraft, artillery, protection or safe escape route once again being forced to pay the price for a war between armed actors?

For the Rohingya, this is not a distant military calculation. It is daily fear. It is children running from explosions. It is elderly people hiding without medicine. It is mothers wondering whether the next bomb will fall on their homes. It is a population that has already been denied citizenship, land, freedom of movement, education, healthcare and humanitarian access, and that now faces death from the air.

The world must be honest: Even when the Rohingya are not publicly named as targets, they are repeatedly made the victims.

There are also deeply troubling questions about the conduct of the Arakan Army (AA). Rohingya communities have long reported that the AA operates in and around Rohingya-populated areas. If armed forces conceal themselves among civilians or position military resources near Rohingya villages, they place those civilians in extreme danger. Such conduct must be independently investigated. Civilians must never be used as cover, and no armed group has the right to turn Rohingya villages into shields for its own military survival.

This situation creates a cruel trap. The junta bombs from the air. The AA controls the ground. The Rohingya are trapped between both. When the junta bombs, Rohingya civilians suffer. When the AA positions itself near Rohingya communities, Rohingya civilians suffer. If the Rohingya flee, they may be blocked, extorted, arrested or forced towards Bangladesh. If they remain, they risk being accused, punished or killed. In every scenario, the Rohingya lose.

Politically, however, the Arakan Army may still benefit. When the junta bombs areas under AA influence, the AA presents itself as a victim of military aggression and seeks sympathy from international actors and other communities in Myanmar. At the same time, when Rohingya villages are emptied, weakened or destroyed, the long-term demographic outcome serves the ambitions of extremist forces that seek an Arakan without Rohingya.

This is the dangerous “win-win” reality for the AA that the international community must scrutinise. The junta’s bombs directly destroy Rohingya lives. The AA can use the same attacks to strengthen its narrative of victimhood while the Rohingya presence in Arakan is further diminished. Whether this results from coordination, deliberate manipulation or reckless military conduct by both sides, the outcome is the same: Rohingya communities are pushed closer to annihilation.

The latest airstrikes therefore cannot be viewed merely as isolated military incidents. They must be understood within the broader pattern of persecution, displacement and ethnic cleansing against the Rohingya in Arakan.

Human Rights Watch’s 2026 report on Hoyyar Siri, also known as Htan Shauk Khan, found that the Arakan Army may have killed at least 170 Rohingya men, women and children on 2 May 2024 and probably injured or killed hundreds more. HRW concluded that the AA’s mass killing of civilians and destruction of civilian property constituted serious violations of international humanitarian law and war crimes. The report also stated that the United League of Arakan and the Arakan Army had failed to provide accountability or redress for Rohingya victims.

The United Nations High Commissioner for Human Rights has also warned that Rohingya suffering has intensified since renewed hostilities began in Rakhine in November 2023. OHCHR reported the military’s repeated use of aerial bombardment against residential areas and its denial of humanitarian access. The office also stated that the Arakan Army had restricted humanitarian operations and used tactics that harmed civilians, with some attacks directed against Rohingya communities.

This is the reality that far too many international actors still refuse to confront: The Rohingya are not safe under the junta, and they are not safe under the Arakan Army.

The junta is responsible for years of genocide, mass rape, village burnings, forced displacement and apartheid-like restrictions against the Rohingya. Today’s airstrikes are part of the same machinery of terror that has long treated Rohingya lives as expendable. No one should mistake the junta’s bombing campaign for legitimate security operations.

But the Arakan Army must also be held accountable. The AA cannot claim to be a liberation movement while Rohingya villages are burned, Rohingya civilians are killed, Rohingya freedom of movement is restricted, Rohingya property is confiscated, Rohingya men are subjected to forced labour, and Rohingya communities are treated as unwanted people in their own homeland.

The AA’s ethnic-cleansing campaign against the Rohingya has intensified in Arakan and beyond. This campaign is not only military; it is political, economic and demographic. It seeks to make Rohingya life impossible, Rohingya return unrealistic and the Rohingya presence in Arakan invisible.

There are also serious concerns regarding the economic resources that sustain armed power in the region. Border Guard Bangladesh has publicly alleged that the Arakan Army is involved in yaba smuggling, while the AA denies these accusations. The United Nations Office on Drugs and Crime has reported that Myanmar remains the dominant country of origin for methamphetamine in East and Southeast Asia. These allegations and the wider smuggling networks require an urgent independent investigation because drugs, weapons and war economies help fuel violence in the border areas.

For Bangladesh, the danger is immediate. Every airstrike near Maungdaw and Buthidaung creates panic along the border and increases the possibility of a new desperate movement of Rohingya towards Cox’s Bazar. Bangladesh already carries the burden of hosting more than one million Rohingya refugees. The international community cannot expect Bangladesh to absorb the consequences of crimes committed inside Myanmar while it continues to fail to address the root causes of those crimes.

The first responsibility lies with Myanmar’s junta: It must immediately halt all airstrikes against civilian areas. The use of aircraft, bombs and heavy weapons in populated areas must be investigated as possible war crimes. Those who supply the junta with aviation fuel, weapons, spare parts, technical support and financial channels must also be held accountable.

The second responsibility lies with the Arakan Army: It must end all abuses against Rohingya civilians, stop using civilian areas for military advantage, permit humanitarian access, end forced labour and forced recruitment, return confiscated property, and recognise the Rohingya as equal people of Arakan with full political, civil and human rights.

The third responsibility lies with the international community: It must stop treating the Rohingya solely as a humanitarian issue. The Rohingya crisis concerns genocide prevention, accountability, citizenship, land rights, regional security and political inclusion. No future arrangement in Arakan can be legitimate if Rohingya voices are excluded.

The international community must demand an independent investigation into the latest airstrikes along the border, including whether Rohingya villages were directly or indirectly targeted, whether AA positions were placed near Rohingya civilians, and whether any armed actor benefited from the destruction and displacement of Rohingya communities.

There must also be stronger action at the United Nations, including targeted sanctions, aviation-fuel restrictions, accountability mechanisms and pressure on all armed actors in Arakan. Humanitarian access must be guaranteed. Rohingya civilians trapped inside Arakan must be protected. Refugees in Bangladesh must not be pressured to return to danger. Rohingya representatives must also be included in every discussion concerning Arakan’s future.

The world must not wait until another mass grave is discovered, another village is emptied or another wave of refugees crosses the border in desperation.

The bombs falling along the border between Arakan and Bangladesh are not merely attacks on territory. They are attacks on the survival of the Rohingya people in their homeland. Whether the bombs are dropped by the junta alone, enabled by reckless conduct by armed groups on the ground, or exploited by those who benefit from Rohingya displacement, the result is the same: Rohingya lives are destroyed.

Silence is no longer neutrality. Silence is complicity.

The Rohingya people need protection, justice and political recognition—not after the next tragedy, but now.

အာရက္ခနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တစ်လျှောက် မြန်မာစစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ပြုလုပ်လာသော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှည်လျားပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ပြည်တွင်းစစ်အတွင်းမှ နောက်ထပ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုသာ မဟုတ်ပါ။ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ရှင်သန်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ အိုးအိမ်စွန့်ခွာစေခြင်းနှင့် အသံတိတ်စေခြင်းတို့ဆီသို့ ထပ်မံတွန်းပို့နေကြောင်း တိုက်ရိုက်သတိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီရက်များအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်အနီး မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်များတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေယာဉ်များက ထပ်ခါတလဲလဲ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ Development Media Group ၏ ဖော်ပြချက်အရ စစ်ကောင်စီသည် မောင်တောမြို့၊ သုံးမိုင်ဒေသ၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့နေရာများနှင့် အနီးအနားရှိ နယ်စပ်မြို့များတစ်ဝိုက်တွင် တိုက်လေယာဉ်များနှင့် Y-12 လေယာဉ်များကို အသုံးပြု၍ ဗုံးဆယ်လုံးကျော် ကြဲချခဲ့သည်။ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ မွတ်စလင်ကျေးရွာတစ်ရွာအနီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး လူသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်းလည်း ယင်းသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။ နယ်စပ်အနီး ထပ်တလဲလဲဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ကြောက်ရွံ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ ထပ်မံဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာကြောင်း The Daily Star က ဖော်ပြခဲ့သည်။

ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများက အလွန်အရေးကြီးသော မေးခွန်းတစ်ခုကို ပေါ်ပေါက်စေသည်။ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ နေထိုင်ရာဒေသများကို အကြိမ်ကြိမ်ဗုံးကြဲခြင်းဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် မည်သည့် စစ်ရေးရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသနည်း။

စစ်ကောင်စီက Arakan Army ၏ နေရာများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုရှင်းလင်းချက်သည် မလုံလောက်ပါ။ ရည်ရွယ်ထားသော ပစ်မှတ်မှာ Arakan Army ဖြစ်ပါက အဘယ်ကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများနေထိုင်သော ဒေသများတွင်သာ ဗုံးများ မကြာခဏကျရောက်ပြီး နေအိမ်များ ပျက်စီးကာ အရပ်သားများ ဒဏ်ရာရနေရသနည်း။ လေယာဉ်မရှိ၊ အမြောက်မရှိ၊ အကာအကွယ်မရှိ၊ ဘေးကင်းစွာ ထွက်ပြေးနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းမရှိသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား စစ်ပွဲ၏ အဖိုးအခကို ထပ်မံပေးဆပ်ခိုင်းနေရသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။

ရိုဟင်ဂျာများအတွက် ဤအခြေအနေသည် အဝေးမှ စစ်ရေးတွက်ချက်မှုတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် နေ့စဉ်ကြောက်ရွံ့နေရခြင်းဖြစ်သည်။ ပေါက်ကွဲသံများမှ ထွက်ပြေးနေရသော ကလေးများဖြစ်သည်။ ဆေးဝါးမရှိဘဲ ပုန်းရှောင်နေရသော သက်ကြီးရွယ်အိုများဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်ဗုံးတစ်လုံး မိမိတို့အိမ်ပေါ် ကျရောက်မလားဟု စိုးရိမ်နေသော မိခင်များဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်၊ မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီရရှိခွင့်တို့ကို ငြင်းပယ်ခံထားရပြီး ယခုအခါ လေထဲမှ သေမင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော လူထုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာကြီးက အမှန်အတိုင်း ဝန်ခံရမည်။ ရိုဟင်ဂျာများကို ပစ်မှတ်အဖြစ် လူသိရှင်ကြား မဖော်ပြသည့်အခါ၌ပင် ၎င်းတို့သည် အကြိမ်ကြိမ် သားကောင်ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခံနေရသည်။

Arakan Army (AA) ၏ လုပ်ရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍လည်း အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသော မေးခွန်းများ ရှိနေသည်။ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများက AA သည် ရိုဟင်ဂျာများနေထိုင်သည့် ဒေသများအတွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လှုပ်ရှားနေကြောင်း ကာလကြာရှည်စွာ သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက အရပ်သားများကြားတွင် ပုန်းအောင်းနေပါက သို့မဟုတ် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများအနီး စစ်ရေးပစ္စည်းများနှင့် တပ်စခန်းများ ချထားပါက ထိုအရပ်သားများကို အလွန်ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်အတွင်း သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်များကို လွတ်လပ်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရမည်။ အရပ်သားများကို မည်သည့်အခါမျှ အကာအကွယ်အဖြစ် အသုံးမပြုသင့်ဘဲ၊ မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့မျှ မိမိတို့၏ စစ်ရေးရှင်သန်ရေးအတွက် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုပိုင်ခွင့် မရှိပါ။

ဤအခြေအနေသည် ရက်စက်သော ထောင်ချောက်တစ်ခုကို ဖန်တီးထားသည်။ စစ်ကောင်စီက လေထဲမှ ဗုံးကြဲသည်။ AA က မြေပြင်ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ရိုဟင်ဂျာများက နှစ်ဖက်ကြားတွင် ပိတ်မိနေသည်။ စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲသည့်အခါ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ ဒုက္ခရောက်သည်။ AA က ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများအနီး တပ်စွဲသည့်အခါလည်း ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ ဒုက္ခရောက်သည်။ ရိုဟင်ဂျာများ ထွက်ပြေးပါက ပိတ်ဆို့ခံရနိုင်သည်၊ ငွေညှစ်ခံရနိုင်သည်၊ ဖမ်းဆီးခံရနိုင်သည် သို့မဟုတ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်သို့ အတင်းအကျပ်တွန်းပို့ခံရနိုင်သည်။ နေရာတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ပါက စွပ်စွဲခံရခြင်း၊ အပြစ်ပေးခံရခြင်း သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။ မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို ရိုဟင်ဂျာများသာ ဆုံးရှုံးရသည်။

သို့သော် နိုင်ငံရေးအရ Arakan Army သည် အကျိုးအမြတ်ရရှိနိုင်သေးသည်။ စစ်ကောင်စီက AA ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်ရှိ ဒေသများကို ဗုံးကြဲသည့်အခါ AA သည် မိမိကိုယ်ကို စစ်ရေးကျူးကျော်မှု၏ သားကောင်အဖြစ် ပုံဖော်ပြီး နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အခြားလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများထံမှ စာနာထောက်ထားမှု ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများ လူမဲ့ဖြစ်လာခြင်း၊ အားနည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခံရခြင်းတို့က ရိုဟင်ဂျာမရှိသော အာရက္ခကို လိုလားသည့် အစွန်းရောက်အင်အားစုများ၏ ရေရှည်လူဦးရေဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များကို အကျိုးဖြစ်စေသည်။

ဤသည်မှာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက အနီးကပ်စိစစ်ရမည့် AA အတွက် အန္တရာယ်ရှိသော “နှစ်ဖက်စလုံး အကျိုးရှိသည့်” အခြေအနေဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ဗုံးများက ရိုဟင်ဂျာအသက်များကို တိုက်ရိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ AA ကလည်း ထိုတိုက်ခိုက်မှုများကို အသုံးချ၍ မိမိသည် သားကောင်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည့် ဇာတ်ကြောင်းကို အားကောင်းစေနိုင်ပြီး တစ်ချိန်တည်းတွင် အာရက္ခအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတည်ရှိမှုမှာ ပိုမိုလျော့နည်းသွားသည်။ ယင်းသည် ပူးပေါင်းစီစဉ်မှု၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လှည့်စားအသုံးချမှု သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံး၏ တာဝန်မဲ့စစ်ရေးလုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်စေ၊ အကျိုးဆက်မှာ တူညီသည်။ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို ပျောက်ကွယ်ပျက်စီးမှုဆီသို့ ပိုမိုနီးကပ်စွာ တွန်းပို့နေခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို သီးခြားစစ်ရေးဖြစ်ရပ်များအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ပါ။ ယင်းတို့ကို အာရက္ခရှိ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ဖိနှိပ်မှု၊ အိုးအိမ်စွန့်ခွာစေမှုနှင့် လူမျိုးစုရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုတို့၏ ကျယ်ပြန့်သော ပုံစံအတွင်း နားလည်ရမည်။

Hoyyar Siri ဟုလည်းခေါ်သော Htan Shauk Khan နှင့်ပတ်သက်သည့် Human Rights Watch ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာတွင် Arakan Army သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့၌ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေး အနည်းဆုံး ၁၇၀ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့နိုင်ပြီး နောက်ထပ် ရာနှင့်ချီသော လူများကို ဒဏ်ရာရစေခြင်း သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ AA က အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် အရပ်သားပိုင်ဆိုင်မှုများကို ဖျက်ဆီးခြင်းတို့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေကို အလေးအနက် ချိုးဖောက်ခြင်းနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ဖြစ်ကြောင်း HRW က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ United League of Arakan နှင့် Arakan Army တို့သည် ရိုဟင်ဂျာသားကောင်များအတွက် တာဝန်ခံမှု သို့မဟုတ် ကုစားပေးမှု မဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်းလည်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးကလည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၌ တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာပြီးနောက် ရိုဟင်ဂျာများ၏ ဒုက္ခဆင်းရဲမှု ပိုမိုဆိုးရွားလာကြောင်း သတိပေးထားသည်။ OHCHR က စစ်တပ်သည် လူနေဒေသများကို လေကြောင်းမှ အကြိမ်ကြိမ်ဗုံးကြဲခြင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ Arakan Army ကလည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လုပ်ငန်းများကို ကန့်သတ်ထားပြီး အရပ်သားများကို ထိခိုက်စေသည့် နည်းဗျူဟာများကို အသုံးပြုခဲ့ကာ တိုက်ခိုက်မှုအချို့မှာ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်း ရုံးက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဤသည်မှာ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများစွာက ယနေ့ထိ ရင်ဆိုင်အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်သော အမှန်တရားဖြစ်သည်။ ရိုဟင်ဂျာများသည် စစ်ကောင်စီအောက်တွင် မလုံခြုံသလို Arakan Army အောက်တွင်လည်း မလုံခြုံပါ။

စစ်ကောင်စီသည် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မုဒိမ်းကျင့်မှု၊ ကျေးရွာမီးရှို့မှု၊ အတင်းအကျပ် အိုးအိမ်စွန့်ခွာစေမှုနှင့် အသားအရောင်ခွဲခြားရေးစနစ်နှင့်ဆင်တူသော ကန့်သတ်ချက်များအတွက် တာဝန်ရှိသည်။ ယနေ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် ရိုဟင်ဂျာအသက်များကို စွန့်လွှတ်နိုင်သောအရာတစ်ခုကဲ့သို့ ကာလကြာရှည်စွာ သဘောထားခဲ့သည့် ထိုကြောက်မက်ဖွယ် ယန္တရား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ဗုံးကြဲစစ်ဆင်ရေးကို တရားဝင်လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် မည်သူမျှ မမှားယွင်းသင့်ပါ။

သို့သော် Arakan Army ကိုလည်း တာဝန်ခံစေရမည်။ ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများ မီးရှို့ခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများ သတ်ဖြတ်ခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာများ၏ လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းဆည်းခံနေရခြင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသားများ အတင်းအကျပ်အလုပ်ခိုင်းစေခံနေရခြင်းနှင့် ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို မိမိတို့၏ မွေးရပ်မြေတွင်ပင် မလိုလားအပ်သော လူများအဖြစ် ဆက်ဆံနေစဉ် AA သည် မိမိကိုယ်ကို လွတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဟု မဆိုနိုင်ပါ။

ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် AA ၏ လူမျိုးစုရှင်းလင်းဖယ်ရှားရေး လှုပ်ရှားမှုသည် အာရက္ခနှင့် အခြားဒေသများတွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။ ယင်းလှုပ်ရှားမှုသည် စစ်ရေးဆိုင်ရာသာ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူဦးရေဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရိုဟင်ဂျာဘဝကို မဖြစ်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ရန်၊ ရိုဟင်ဂျာများ ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်ခြေကို လက်တွေ့မကျအောင် ပြုလုပ်ရန်နှင့် အာရက္ခအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတည်ရှိမှုကို မမြင်နိုင်အောင် ဖျောက်ဖျက်ရန်ဖြစ်သည်။

ဒေသအတွင်း လက်နက်ကိုင်အာဏာကို ထောက်ပံ့နေသည့် စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များနှင့်ပတ်သက်၍လည်း အလွန်အရေးကြီးသော စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။ Border Guard Bangladesh က Arakan Army သည် ရာဘဆေးပြား မှောင်ခိုကူးမှုတွင် ပါဝင်နေကြောင်း လူသိရှင်ကြား စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း AA က ယင်းစွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံးက မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် မက်သာဖက်တမင်း၏ အဓိကမူရင်းနိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ လက်နက်များနှင့် စစ်ပွဲအခြေပြု စီးပွားရေးက နယ်စပ်ဒေသများရှိ အကြမ်းဖက်မှုကို ဆက်လက်အားပေးနေသောကြောင့် ယင်းစွပ်စွဲချက်များနှင့် ကျယ်ပြန့်သော မှောင်ခိုကူးသန်းမှုကွန်ရက်များကို လွတ်လပ်စွာနှင့် အရေးပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရမည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အတွက် အန္တရာယ်သည် ချက်ချင်းလက်ငင်း ရှိနေသည်။ မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်အနီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိုင်းသည် နယ်စပ်တစ်လျှောက် အထိတ်တလန့်ဖြစ်စေပြီး Cox’s Bazar ဘက်သို့ ရိုဟင်ဂျာများ ထပ်မံအရေးပေါ်ရွှေ့ပြောင်းလာနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် တစ်သန်းကျော်ကို လက်ခံထားရသည့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ရှိပြီးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများ၏ အကျိုးဆက်များကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ဆက်လက်ခံယူရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက မမျှော်လင့်သင့်ပါ။ အထူးသဖြင့် ထိုရာဇဝတ်မှုများ၏ အရင်းခံအကြောင်းရင်းများကို နိုင်ငံတကာက မဖြေရှင်းဘဲ ဆက်လက်ထားရှိနေစဉ်ဖြစ်သည်။

ပထမဆုံးတာဝန်မှာ မြန်မာစစ်ကောင်စီပေါ်တွင် ရှိသည်။ အရပ်သားနေထိုင်ရာဒေသများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအားလုံး ချက်ချင်းရပ်တန့်ရမည်။ လူနေထူထပ်သော ဒေသများတွင် လေယာဉ်၊ ဗုံးနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုမှုကို ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော စစ်ရာဇဝတ်မှုများအဖြစ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရမည်။ စစ်ကောင်စီကို လေယာဉ်ဆီ၊ လက်နက်များ၊ အပိုပစ္စည်းများ၊ နည်းပညာအကူအညီနှင့် ငွေကြေးလမ်းကြောင်းများ ထောက်ပံ့ပေးသူများကိုလည်း တာဝန်ခံစေရမည်။

ဒုတိယတာဝန်မှာ Arakan Army ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများအပေါ် ချိုးဖောက်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ရမည်။ စစ်ရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် အရပ်သားနေရာများကို အသုံးပြုခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းရမည်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရမည်။ အတင်းအကျပ်အလုပ်ခိုင်းစေမှုနှင့် အတင်းအကျပ် စစ်သားစုဆောင်းမှုကို ရပ်တန့်ရမည်။ သိမ်းဆည်းထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရမည်။ ထို့အပြင် ရိုဟင်ဂျာများကို အာရက္ခ၏ တန်းတူညီမျှသော လူမျိုးများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ နိုင်ငံရေး၊ အရပ်ဘက်နှင့် လူ့အခွင့်အရေးအားလုံးကို အပြည့်အဝပေးရမည်။

တတိယတာဝန်မှာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ ရိုဟင်ဂျာပြဿနာကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုတည်းအဖြစ်သာ ဆက်လက်မဆက်ဆံရပါ။ ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေး၊ တာဝန်ခံမှု၊ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်၊ မြေယာအခွင့်အရေး၊ ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံရေးပါဝင်ခွင့်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ရိုဟင်ဂျာအသံများကို ဖယ်ထုတ်ထားပါက အာရက္ခ၏ အနာဂတ်အစီအစဉ် မည်သည့်အရာမျှ တရားဝင်မှု မရှိနိုင်ပါ။

နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် နယ်စပ်တစ်လျှောက် နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို လွတ်လပ်စွာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် တောင်းဆိုရမည်။ ထိုစုံစမ်းမှုတွင် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများကို တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိ၊ AA ၏ နေရာများကို ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများအနီး ချထားခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းနှင့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာရခြင်းမှ မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က အကျိုးအမြတ်ရရှိခဲ့သလဲဆိုသည်တို့ ပါဝင်ရမည်။

ကုလသမဂ္ဂအတွင်းလည်း ပိုမိုပြင်းထန်သော အရေးယူမှုများ လိုအပ်သည်။ ယင်းတို့တွင် ပစ်မှတ်ထား ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ၊ လေယာဉ်ဆီထောက်ပံ့မှု ကန့်သတ်ချက်များ၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ ယန္တရားများနှင့် အာရက္ခရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အားလုံးအပေါ် ဖိအားပေးမှုများ ပါဝင်ရမည်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို အာမခံရမည်။ အာရက္ခအတွင်း ပိတ်မိနေသော ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများကို ကာကွယ်ရမည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ဒုက္ခသည်များကို အန္တရာယ်ရှိရာသို့ ပြန်ပို့ရန် ဖိအားမပေးရပါ။ ထို့အပြင် အာရက္ခ၏ အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုအားလုံးတွင် ရိုဟင်ဂျာကိုယ်စားလှယ်များကို ထည့်သွင်းရမည်။

နောက်ထပ် အစုလိုက်အပြုံလိုက်မြှုပ်နှံရာနေရာတစ်ခု ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့်အချိန်အထိ၊ နောက်ထပ်ကျေးရွာတစ်ရွာ လူမဲ့ဖြစ်သွားသည့်အချိန်အထိ သို့မဟုတ် နောက်ထပ်ဒုက္ခသည်လှိုင်းတစ်ခု နယ်စပ်ကို အရေးပေါ်ဖြတ်ကျော်လာသည့်အချိန်အထိ ကမ္ဘာကြီးက မစောင့်သင့်ပါ။

အာရက္ခနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကျရောက်နေသော ဗုံးများသည် မြေပြင်နယ်မြေကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသာ မဟုတ်ပါ။ ယင်းတို့သည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ မိမိတို့၏ မွေးရပ်မြေတွင် ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်ရေးကို တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုံးများကို စစ်ကောင်စီတစ်ဖွဲ့တည်းက ကြဲချသည်ဖြစ်စေ၊ မြေပြင်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ တာဝန်မဲ့လုပ်ရပ်များက ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဖြစ်စေ၊ ရိုဟင်ဂျာများ အိုးအိမ်စွန့်ခွာရခြင်းမှ အကျိုးအမြတ်ရသူများက အသုံးချသည်ဖြစ်စေ အကျိုးဆက်မှာ တူညီသည်။ ရိုဟင်ဂျာအသက်များ ဖျက်ဆီးခံနေရသည်။

တိတ်ဆိတ်နေခြင်းသည် ယခုအခါ ကြားနေမှု မဟုတ်တော့ပါ။ တိတ်ဆိတ်နေခြင်းသည် ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြစ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများသည် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအသိအမှတ်ပြုမှုတို့ကို လိုအပ်သည်။ နောက်ထပ်ကြေကွဲဖွယ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားပြီးမှ မဟုတ်ဘဲ ယခုချက်ချင်း လိုအပ်နေသည်။